"Dexter, Paciani filius, clarus ad saeculum, et Christi fidei deditus, texuit omnimodam Historiam "
49
FLAVII LUCII DEXTRI CHRONICON .
50
FLAVII LUCII DEXTRI
BARCINONENSIS,
CHRONICON OMNIMODA HISTORIAE;
[UNA CUM COMENTARIIS FR. FRANCISCI BIVARII (suprimitur)],
Quibus universa Ecclesiastica
historia, a Chisto nato, per annos 430,
adamussim expenditur
EPISTOLA DEXTRI
NUNCUPATORIA.
Santo domino Paulo Orosio
presbytero Tarraconensi, Fl. L. Dexter salutem.
Postquam ex oriente,
ubi, sicut nosti, praefectus praetorio
fui, domum redii, coepit me vehementer
Taedere munium publicorum;
totumque me converti ad ea studia, in quibus bonam
meae vitae partem
Transegi; si non cum
laude, citra pudorem tamen. Porro omnimodam historiam, quam ab Orbe
condito
ad haec nostra tempora,
id est ad an. Christi 439 et consulatum xiii Theodosii
Junioris, et sancto pres-
bytero Hieronymo, non
ita locupletatam dicaveram; quia ad ejus defuncti manus
pervenire non potuit,
multis locis auctam,
locupletatamque tibi homini Hispano, Lalaetano, et
Historiarum scriptori ornato,
et mei amantissimo nuncupo.
Vale.
.........
109
FLAVII LUCI DEXTRI CHRONICON
110
A.C. 37. Nam et Jacobus sanctus Apostolus Zebedaei
filius, peragratis urbibus Hispaniae, multis A.R.788.
Que erectis Ecclesiis, et Episcopis creatis ex Advenis Petrum Bracarae
primum reli-
(111-112)quit Episcopum, ac Templum vel Oratorium B. Virgini ex ejus
jussu, praesentiaque
super Columnam, Caesaraugustae erexit.
(127-128)Multos etiam discipulos, praecipuos autem numero duodecim, more
apostolico in Hispa-
niam secum portat. Scilicet episcopos
Basilium, Pium, Athanasium: Maximum,
Chrysogonum, presbyteros: Theodorum, Caecilium,
Thesiphontem, Iscium, Calo-
cerum, lectores: Torquatum, exorcistam; et
Secundum, Indalecium, Euphrasium,
ostiarios.
Ex
his Basilius successit Petro Bracarensi: Athanasius fuit primus episcopus
Caesar-
augustanus: Pius Hispalensis.
Alios
etiam S. Jacobus creavit episcopos, alterum Basilium, qui primus fuit Cartha-
ginis Spartariae praesul: Eugenius Valentiae; Agathodorus Tarraconensis;
Elpidius
129-130Toletanus: Etherius Barcinonensis: Capito Lucensis,
Ephrem Asturicensis, Nestor
Palcatinus: Arcadius Juliobrigensis. Omnes hi ex
profugis sunt, et in his omnibus
Urbibus, et in aliis Hispaniae, mira celeritate, S. Jacobus praedicavit.
Postea
Calocerus profectus in Italiam adhaesit Apollinari Ravennatum episcopo, et
ab
illo
factus presbyter sucessit Marciano; et factus
est episcopus centenario major,
vigens
tamen.
Septem alii a
B. Petro creati episcopi ad Hispanias remituntur.[*]
Judaei Hispani,
maxime Carpetani (qui litteras Hierosolymorum Pontificum petentium
151
FLAVII LUCII DEXTRI CHRONICON.
152
A.C. 43 Sepulto corpore sacratissimi magistri: Torquatus, Thesiphons,
Caecilus, Iscius, Se- A.R.794.
Cundus, Indalecius, Euphrasius Romam petunt. [154:
Hymnus “Urbis Romulae...”]
155
FLAVII LUCII DEXTRI CHRONICON.
156
A.C. 44. Et B. Petro consecrati pontifices, ad meridianas
Hispaniae partes, scilicet ad Baeti- A.R.795
cam littoralem, praedicaturi revertuntur.
Calocerus
discipulus S. Jacobi per Carpetaneam praedicat.
48. Hierosolymitani Judaei
vehementer infensi B. Lazaro, Magdalenae, Marthae, Marcellae, A.R.799
Maximino,
Josepho ab Arimathia nobili decurioni, et
aliis plurimis; navi sine remi-
157-158gio, velisque, ac sine gubernatore eos imponunt, et exsulare mandant.
Qui per va-
stum mare divinitus delati, ad Massiliensem portum incolumes appelunt.
161-162Verenice sancta mulier a Gallia Romam venit, ibique divino
relicto vultu, miraculis
clara migrat
ad Dominum anno 70. Quam dicunt a Christo sanatam e sanguinis fluxu.
50.Petrus, ut Chisti vicarius,
Hispanias adiit: Imagines Antiochia delatas affert. Epaene-
A.R.801
163-164tum Sexifirmi in Baetica reliquit episcopum. Multis eum comitantibus,
M. Marcello
Eugenio,
Apollinari Ravennate (quem redeuntem ad Italiam consequitur Calocerus),
Barnaba,
Judaque. Hinc ad Africam et Aegytum migrat.
165-166 Manet in Hispania S. Quartus, qui obiit anno 76.
Lucius Seneca centurio, verus Christianus, Sintriae occumbit.
Per haec tempora sanctus Athanasius primus episcopus Caesaraugustanus,
Graecus na-
167
FAVII LUCII DEXTRI CHRONICON
168
A.C. 52. tione, discipulus S. Jacobi, ex his quos in Hispania
habuit, tota Celtiberia praedicat, A.R.803
et se mirabilem ibi praestat. Ipseque et Theodorus tota Carpetania praedicantes,
et
docentes discurrunt.
Iscius
Carteiae prope fretum praedicat, totamque oram maris interni percurrit: et
169-170Alone, et Carteiae alteri in Mediterraneo
mari, non procul Carthagine Spartaria
praedicat.
Templum
Columnae Caesaraugustae (ubi quidam credunt partem esse Dominicae Colum-
nae),
fideles et frequenter undique visitant, et cum maxima veneratione colunt.
Floret centurio
Malacitanus, quem S. Jacobus ibi tingit.
S. Torquatus
domo Romanus, P. Nonii Aspernatis filius,
vir clarissimus, Acci, Ma-
lacae, et
usque ad fauces freti praedicasse dicitur.
Martialis Lemovicensium,
Cadurchorum, et Tolosatium apostolus, Hispanias
adiit, et
praedicando
fideles invisit.
54. S. Indalecius Urci, Iliberri, Carthagine Spartaria,
et Eliotrocae praedicans, in illis par- A.R.805
tibus celeberrimus
habetur.
171-172Quem Clarus (Seu Clerus) diaconus comitatur, qui diaconus cum
multis clericis, prope
Carthaginem Spartariam,
non procul a portu civitatis in
mare crudeliter detru-
duntur.
Euphrasius Iliturgi,
non procul Carthagine Spartaria, populis qui
dicuntur Contestani,
ad urbem Assotum, totoque
agro Carthaginensi praedicans ferventer discurrit.
173-174Caecilius Iliberri et circumquaque praedicat, et mirabilem se
praebet: doctrinaque popu-
los sibi commissos
in timore Dei ac fide promovet.
175-176 Tesiphon in Baetica urbe Vergilia, Bastae, Oscae, in aliisque
urbibus prima jecit reli-
gionis Christianae
fundamenta.
57. Horum S. Jacobi discipulorum, nonulli sub Aloto,
Neronis judice, dum ad concilium A.R.808
177-178Iliberri conveniunt, flammis exusti, spoliati suis, suorumque
bonis omnibus, gene-
rose morientes,
pro Christi fide coronati sunt.
179
FLAVII LUCII DEXTRI CHRONICON
180
A.C. 60. Multi in Hispania prima persecutione Neronis, quae hic
ab anno 57 coepit, Hispali, Ili- A.R.811
Turgi, Iliberri, Tarracone, Caesaraugustae, in Lusitania,
in Baetica, et Carpetania,
bonis suis omnibus privati atrociter patiuntur.
183-184 Eodem tempore cun convenissent in Cherronensi urbe prope Valentiam
in Hispania,
Concilii caus, sancti pontifices, discipuli quoque S.
Jacobi apostoli, Basilius Car-
thaginis Spartariae discipulus ejus primus, Eugenius
Valentinus, Pius Hispalensis,
185-186 Agathodorus Tarraconensis, Elpidius Toletanus,
Aetherius Barcinonensis, Capito
Lucensis, Ephrem Asturigensis, Nestor Palentinus, Arcadius
Juliobrigensis: sub
eodem judice bonis spoliati necati sunt.
Augusto Tiberius, Tiberio Caius, Caio Claudius, Cludio Nero succesit.
Terraemotus Romae vehemens et solis secuta defectio.
Vivebat S. Luparia Baetica filia Galaeciensis alterius Lupariae.
Regulus conversus in Gallaecia sancta agit in luco.
187-188 Martialis epigrammate 7 et 8 martyres in crucem actos, vocat
Laureolos et Daedalos
volantes.
61. Nero matrem suam
Agripinam, et sororem patris necat.
A.R.812
63. Barnabas in Cypro,
et Jacobus minor Hierosolymis occisi.
A.R.814
64. Ante mensam Neronis
imperatoris fulmen cecidit .
A.R.815
Epaenetus cum multum diuque in Hispania laborasset, tandem fine beato in
urbe sua
quievit. Dubium an martyr.
189-190 Lucius Annaeus Seneca Cordubensis Hispanus, missis ultro
citroque ad S. Paulum lit-
teris, de Christiana re bene sentit, factusque Christianus
occultus, ejus fuisse disci-
pulus creditur: dulciterque scribit ad Paulum in Hispania morantem.
S. Paulus ad Hispanias veniens secum fert Philemonem,
Timotheum, aliosque disci-
pulos, Libysocae, Laminiique urbibus
Provinciae Arevacum praedicat. Philippum
191-192 cognomento Philotheum, Probum, Xantippamque ejus uxorem ad fidem
convertit;
presbyteros ibi relinquit.
193-194 Hoc anno........ martyr fit in Paceaugusta, urbe Hispaniae ad
Annam fluvium apposi-
tum urbi praeclarae.
66. Paulus Narbonensis episcopus,
qui cum Paulo venit in Hispaniam, ibidem praedicat. A.R.817
C. Oppius filius S. Centurionis,
qui post multa tempora, iam senio confectus, charus
fuit imperatori
Hadriano, in Hispania Christianus, virtutis opinione claret.
195-196 Sanctae feminae, Virgines Basilissa, et Anastasia Hispanae,
ex urbe Setabi, in Edetanis
secutae sunt S. Apostolum Paulum; cujus et Petri corpora curantes, a Nerone
Caesare
hujus rei gratia, praeclaram coronam obtinent.
S. Jacobi caeterorumque ejus discipulorum Vitas scripsit
Torquatus sanctus discipulus
Jacobi, post quos etiam passus est.
205-206 S. Paulus scripsit Epistolam ad Hebraeos Hispanos conversos.
213-214 Floret memoria S. Petri Ratensis martyris, primi Bracarensis
episcopi, qui occisus
est anno 45, ad Ratem oppidum Bracarorum, in regione Ophirina, a nepotibus
Ophir illuc appulsis nomen hoc obtinente.
273
FLAVII LUCII DEXTRI CHRONICON.
274
A.C. 100. S. Marcus Marcellus Eugenius, qui Presbyter
Paulum ad Hispanias venientem A.R.851
secutus est, jam pontifex iterum Toleti praedicat.
Rufus Thebis reversus ad Hispanias Dertosae pontifex sedet.
Syrmi in Hispania sancti martyres Montanus presbyter et Maxima, clarissimi
Christi
martyres.
275-276 Ad Castrum altum prope Tugiam paraedicat S. Secundus pontifex,
S. Jacobi discipu-
Lus, martyr ultimus sociorum.
M. Marcellus, excellens poeta et orator, ad quem Persius inscripsit quartam
satyram;
amicitiis Juvenalis, Perseii et Senecae, Galli,
Statiique praeclarus; miraculis cre-
bris floret.
Toletani vehementer profecerunt doctrina S. M.
Marcelli; ut Barcinone proficiunt
Christiani gloria miraculorum, virtute doctrinae
ac exempliis Theodosii episcopi.
Maxima Toletanorum cum Barcinonensibus necessitudo
contrahitur: ex quo civita-
tatem illam ego Dexter biennio rexi; et
in Tabulariis ejus verbis multa scitu digna
reperisse me fateor.
Celebris est Toleti memoria M. Marcelli Romae praefecti,
qui tempore Claudii, fuit
in Citeriori Hispania quaestor quinquennalis, et
murum Carthaginis Spartariae re-
fecit.
Dionysius Areopagita dicat Eugenio Marcello, dicto propter ingenii excellentiam
Ti-
motheo, libros de Divinis Nominibus.
295 FLAVII LUCII DEXTRI CHRONICON.
296
A.C. 110 S. Petrus episcopus Bracarensis, et
martyr ad oppidum Ratem in Bracariis, non
A.R.861
procul a Bracara Augusta,
qui pro fide Christi anno Domini 45 martyrium illustre
subierat, frequentissimis et clarissimis miraculis
clarior habetur; cui succedit
Basileus,
et postea Ovidius civis Romanus.
S. Firminus Pamphilionensis civis et episcopus,
discipulus S. Saturni, S. Petri si-
militer auditoris,
Ambiani sub Juliano praeside patitur; prius tamen per Hispa-
nias Toletum usque praedicans, provinciam longe lateque
pervasit
435
FLAVII LUCII DEXTRI CHRONICON.
436
A.C. 300 Albae prope Accim in
Hispania Baetica sancti Christi martyres, Apollo, Isacius, A.R.1051
Crotatonque eorum socius gloriosus.
Bracarae in Lusitania sanctus Silvester pro Christo passus.
Cordubae in Baetica sanctus Secundinus martyr, et civis Cordubensis, qui
sub Dio-
geniano judice, per certaminum agitationes,
superataque judicis saevitia, et
multis cruciatibus fortiter toleratis, palmam martyrii reportavit.
Retroceder
